“Değişik” bir adamdan “değişik” bir masal: Dere Tepe Ters

Dere Tepe Ters
Italo Calvino
Çeviri: Filiz Özdem
Resimleyen: Nicoletta Ceccoli
YKY, 3.Baskı Şubat 2013

Evrim Gökçe

Ve elimizdeki bu sorunları yavaşça yere bıraktıysak gönül rahatlığıyla söyleyelim; Calvino, hayal gücünü kutsal kitaplardan çıkarıp gerçekle temas ve sürtünme katsayısını arttıran adam olarak, çocuklarımızı hak etmektedir. Çocuklarımız da, bu “değişik” adamı…

Italo Calvino’yu bilen yetişkin okurlar O’nu şöyle tanımlayabilirler; “İnanılması güç şeylere sanki bizim sokakta, şehrin sevdiğimiz bir yakasında hep rast geldiğimiz şeylermişçesine inandıran, üstelik inandırma kaygısızlığıyla bunu kotaran kişiye Italo Calvino denir.”

Bu hafta çocuk kitaplığı sayfamızda, İkinci Dünya Savaşı yıllarında direniş saflarına katılan Calvino’nun, havalı ama cana yakın cümlelerini çocuklar için de kurduğu “Dere Tepe Ters” kitabını tanıtacağız.

Deneyimler Ülkesi’ni Ararken Dostluğu Bulanlar: Kurdu Kurtaran Kuzu

Kurdu Kurtaran Kuzu
Maritgen Matter
Resimleyen: Jan Jutte
Çevirmen: Münire Turan
Nesin Yayınevi,
2012
8-10 yaş

Işıl Kızılırmak

Çocukluğumuz ‘Kırmızı Başlıklı Kız’ı yemek isteyen hain kurttan korkmakla geçmişken, nihayet bu öyküde bambaşka bir dostluğa tanık oluyoruz.

Soğuk bir kış akşamında karlara bata çıka yürüyen Kurt, açlıktan kıvranmakta. Ardından sürüklendiği kızağı ağırlaşmakta, altın kol saati ay ışığında parlamakta. Sefaletine acıyıp, çaresizlikten yakınırken bir çiftlik evinin ışıklarını fark edip, süzülür ahırdan içeri. Hayli saf bir kuzu karşılar onu.

Bir Balık ve Umuda Yolculuk

Balık
Laura S. Matthews
Çeviren: Mine Kazmaoğlu
Günışığı Kitaplığı
10. Basım
2012
9 yaş +

Gökçen Düzkaya

Hayatta kalma mücadelesini dostlukla ama en çok sevgiyle anlatan Balık, bugünlerde duymaya en çok ihtiyaç duyduğumuz şeyi, umudu satır aralarından bize fısıldıyor. 

Tehlikeli bir dünyada sevgi ve umudun öyküsünü bize bir balıkla bir çocuğun kurduğu bağ üzerinden anlatan bu çok ödüllü kitap, aynı zamanda yaşama tutunmayı ve hayatta kalma arzusunu, direnmeyi, savaşın ne kadar korkunç bir durum olduğunu bir çocuğun gözünden oldukça başarılı bir biçimde aktarıyor.  Çocuğun yaşatmaya çalıştığı minik Balık, aslında insanlığın umuda yolculuğunun sımsıcak öyküsünü anlatıyor bizlere…

Barış, Hayallerimiz Kadar Gerçek

Ay’a Tırmanan Çocuk

David Almond

Resimleyen: Polly Dunbar

Çeviren: Mine Kazmaoğlu

Günışığı Kitaplığı, 3. Basım, 2012

8 yaş +

Selin Çoruh

Küçük Paul’un hikayesi; güzelliklere ulaşmak için hayallerimize doğru uzanmanın yeterli olduğunu ve bunu yapabilmek için de birazcık hayal gücüne, cesarete ve en önemlisi dayanışmaya ihtiyaç duyduğumuzu anlatıyor. Savaşı isteyenlere inat biz barışı ve güzellikleri hayal edelim, çünkü hayallerimize bomba işlemiyor.

Ay’a tırmanan çocuk, savaşın sıcak bir gündem olduğu şu günlerde savaşı bir seçenek olarak bile düşünmemiş Paul’un bir günlük büyük macerasını anlatıyor bize. “Sosis yemek savaşa gitmekten çok daha iyidir” iddiasının sahibi kahramanımız Paul, çok katlı, yüksek bir apartmanın bodrum katındaki evinde yalnız başına ne yapacağını bilmez otururken, aklına birden gökyüzüne dokunmak gibi parlak bir fikir gelir. Bunu gerçekleştirmek için apartmanın en üst katına çıkması gerekmektedir ve evde bulunan annesi ile babasından habersiz dışarı fırlar. Paul binanın üst katlarına doğru tırmandığı bu yolculuğu sırasında apartman sakinleri krosçu Harry, kırmızı paltolu Clara ve onun kırmızı paltolu kanişi Clarence’le karşılaşır. En üst kata çıktığında ise ressam Mabel’in ikiz kardeşi olduğunu iddia eden Molly ile tanışır. Bu esnada Paul’un annesi ve babası meraklanmış bir şekilde peşinden içeri girerler ve Molly ile sohbete dahil olurlar.

Bir araya gelince devleşen cüceler: Montava’nın Cüceleri

Mantova’nın Cüceleri

Gianni Rodari
Çeviren: Filiz Özdem
Resimleyen: Margherita Micheli
Yapı Kredi Yay. Ağustos 2013, 1. Basım

3+  yaş

Emel Güneş

Rodari bu kez, onursuz yaşamaya boyun eğmeyip “devleşen” cücelerin hikâyesini anlattığı Mantova’nın Cüceleri isimli kitabı ile Türkiye’deki küçük okuyucularının karşısına çıkıyor.

Direniş rüzgârını yeniden estiren Eylül’le birlikte kitapçıların raflarında da masal dünyasından bir başkaldırı öyküsü yerini aldı. soL Kitap ekinin takipçilerine tanıdık gelecek bir yazardan… Mavi Ok’ta haksızlıklar karşısında bir oyuncak trenini bile yollara düşürdüğünde; Soğan Oğlan’ın babasını hapisten kurtarmak için verdiği mücadelenin sonucunda tüm sebzeler için tiranlığı sona erdirerek cumhuriyetin kurulduğunu müjdelediğinde olduğu gibi, savunuculuğunu yaptığı ilerici değerleri yaratıcı bir şekilde eserlerine katmayı başarmış olan Gianni Rodari’den.

Efsaneler, insanlığın gelişimi ve evrimi

İnsanın Evrimi

Anna Hatzimanoli

Çeviren : Anna Maria Aslanoğlu

Dinozor Çocuk

1. Basım, 2009

40 sayfa

DErya Yalçınkaya

Becerikli ilk insan da bizim gibi miydi? Ne yiyordu? Bu insanların varlığını nereden biliyoruz? Efsanelerle başlayan öykümüz, insanlığın gelişim sürecinden bakarak insanlığın evrimini, okul öncesi çocuklara anlatmayı hedefliyor.

Biber Gazına Gerek Yok, Zaten Duygusal Çocuklarız

Şeker Portakalı

Jose Mauro De Vasconcelos

Çeviren : Aydın Emeç

Can Yayınları

109. Basım, 2012

183 sayfa

Evrim Gökçe

Bugün Vasconcelos’un ölüm yıldönümü… Zeze’yi kendimiz sandığımız bir çocukluk ve tekrarlayan okumalarda kendimiz sanmaya devam ettiğimiz bir yetişkinliğin öznesi olan bizler, Kızılderili kanı taşıyan yazarı bir doğum gününde anmak ister, ancak o güne dek bekleyemezdik. Takvimin Vasconcelos çağrısı yaptığı bir gün, biz Zezeler’i kim, daha ne kadar durdurabilirdi?

“Öteki” Oysa “Beriki” Kim?

Ö.T.E.K.İ. (Gizli topluluk)

Pedro Manas

Çizimler : Javier Vazquez

Çeviren : Saliha Nilüfer

İletişim Yayınları

Temmuz 2012 / 1. Basım

104 sayfa

Evrim Gökçe

Sevgili çocuklar, sanıyoruz ki bu haziran, çoğunuz için okulların kapandığı en mutlu ay olmaktan çıkıp, anne babalarınızla sokaklara koştuğunuz hem mutlu hem heyecanlı haziran haline geldi. Biz sıkıcı yetişkinler, bazen buna “aile saadeti” deriz.

Ve izninizle bu hafta, aslında size ait bir kitabı, biraz da yetişkinlere anlatabilir miyiz?

Sevgili yetişkinler, hayatınızın orta yerinde mücadele eden insanlar, haklı ve tatlı kalabalıklar güneş gibi doğduğunda, ne okusanız, ne söylese ne dinleseniz size bu kalabalıkları anımsatır.

Bu hafta tanıtacağımız Ö.T.E.K.İ.; aklınızı kalabalıklara çekiştiren, haziran günleri mutluluğunuzu pekiştiren türde, tam da böyle bir kitap!

“Daha Mutlu Olmayı Hayal Eden Çocuklara”

İyi Geceler, Julia

Carles Sala i Vila

Çizimler : Roger Simó

Çeviren : Havva Mutlu

Can Çocuk Yayınları

Mayıs 2013 / 1. Basım

116 sayfa

Neslihan Şen

Hastane ve hastalık gibi çocuklar için oldukça hassas olabilecek bir konuyu, rüyalar aleminde yaşanan naif bir macerayla anlatan İspanyol yazar Carles Sala i Vila, kitabını “daha mutlu olmayı hayal eden tüm çocuklara” adıyor.

Barnaby’yi Yerde Zor Tutuyoruz!

Yanlışlıkla Dünyanın Öbür Ucuna Uçan Çocuk

Yazar : John Boyne

Çizimler : Oliver Jeffers

Çeviren : Arif Cem Ünver

TUDEM

Mart 2013 / 1. Basım

279 sayfa

HİLAL DÖNER

Brocket ailesinin de bir “aşırı ucu” var. Uçabilen bir ufaklık! Kendini tıpkı ailesi gibi sorunlar listesinin en başında gören bu ufaklığın bakış açısı farklılıklarını anlamlandırması, normalliği sorgulamaya başlaması ve nihayetinde uçabilmeyi farklı bir yeti olarak değerlenmesi sürecini görme fırsatı yakalıyoruz.

Uyan ve Hayal Kur!

Neslihan Şen

Kısa bir süre önce raflarda yerini alan “Uyanış Öncesi Öyküleri” nin çizeri kitabı atfederken; “Donmuş bir buz parçası olmaktan kurtulmaya başlayan tüm insanlar için, ve donmuş bir buz parçası olmaktan kurtulmama yardım eden tüm insanlar için...” diyor. Myriam Cameros bize de göz kırpıyor bu sözleriyle.

Bugünlerde parklarda bir kuşatma var. Eli silahlı adamlarla zırhlı araçlar tarafından. Şehirde nefes alabilmek için kalan nadir alanlar olan bu parkların etrafında gündüzleri de bu kuşatmayı görebilirsiniz. Oysa şehrin orta yerinde yaşayan parklar, havasını alıp götüren bu ortam olmadan ne güzeldir. İçinde çadırları, çocukları, kitapları ile. Parklarımızı kuşatanlara dair, “Uyanış Öncesi Öyküleri” kitabının önsözünden:

- ”Şu bizim Pippi Uzunçorap var oldukça bu şehirde polise ihtiyacımız yok” dedi bir ses.

- Çok haklısın! - diye bağırdı öteki.- Kaplanları ve kötü adamları etkisiz hale getirmek için Pippi yeter de artar bile.

- “Tabii ki bir polise ihtiyacımız var!” - dedi Pippi- . “Bisikletlerin yasak alanlarda doğru şekilde park edilip edilmediğini birileri kontrol etmeli” diye de ekledi.

Astrid Lindren, Pippi Uzunçorap.

Mutlu Yarınlara Ulaşmak Dileğiyle...

GÖkçen Düzkaya

Uyusana Tosunum Ninni, Okul-Aile Birliği, Çocuk Ne Zaman Ağlar, Ben Hayatta Daima, Usulen, Amerikan Eşya Artırması… Uyusana Tosunum, Aziz Nesin’in altı yüz öyküsünden seçilerek hazırlanmış kitaplardan birisi. Kitap “Kendi Hikayem” adlı Aziz Nesin’in kısa yaşam öyküsüyle başlıyor. İkinci öykü kitaba ismini veren öykü. İlk basımı Ant Yayınları tarafından 1971 yılında yapılıyor. Nesin Yayınevi, çocukların - aslında yetişkinlerin de - büyük bir zevkle okuyacağı bu kitabı 2010 yılında tekrar basıyor.

Şimdiki Çocuklar Çapulcu

Ezgi Karataş

Aziz Nesin’in harika çocukları, yaklaşan fırtınanın yaratıcıları olarak umudu yükseltirken değil mi ki:

“Şarkılar söylüyor çocuklar

Yıllardan sonra yollardan sonra

Yeniden yan yana onlar”

Gördüğüm düş gerçek olsaydı!

Neslihan Şen
 

Çocuklar için yazmasaydı da yine onu çok sevecektik. Oysa yüzlerce öyküyü onlar için kaleme aldı ve küçük okurlarıyla erkenden buluşmak için bir fırsat yarattı. “Anıtı Dikilen Sinek” bu öykülerden birkaçını bir arada sunuyor. Duygusal, iğneleyici, kimisi eşekli sinekli, kimisi alili vasilli ama illa ki gülmeli.

Püsküllü Develer Çocukların Olsun Diye, Püsküllü Belalar Olalım

Püsküllü Deve

Samed Behrengi

Çizimler : Mustafa Delioğlu

Çeviren : Deniz Canefe

Can Çocuk Yayınları

2012 / 3. Basım

67 sayfa

Evrim Gökçe

Çocukluğumuz biraz saklambaç, biraz yakan top, biraz anne terliği, biraz babayla öğrenilen bisiklet sürüşleri olabilir. Çoğumuzun evine kola az giren ve dört gözle beklediğimiz içecekken bile mutlu olan biz çocuklar, bazen Behrengi okuyup hüzünlerimizi bugüne taşımış da olabiliriz. Ama o hüzünler, bizi bugün daha iyi insanlar ve belki püsküllü belalar yapmıştır, siz ne dersiniz?

Pes Etmeyen Tavuk

Pes Etmeyen Tavuk

Jill Tomlinson

Çizimler : Paul Howard

Çeviren : Gökçe Ateş Aytuğ

Hayykitap

2013 / 1. Basım

108 sayfa

Neslihan Şen

Yavru Hayvanlar serisinin altıncı kitabı “Pes Etmeyen Tavuk” Gökçe Ateş Aytuğ’un çevirisiyle raflarda yerini aldı. Yazar Jill Tomlinson, çocukların duygusal ihtiyaçlarına ulaşmak için yavru hayvan hikayelerini tercih ettiğini söylüyor ve bu sayede etnik ve sınıfsal engellerin de kolaylıkla aşılabildiğini. Hayykitap’tan basılan serinin ve yazarın diğer kitapları ise; Karanlıktan Korkan Baykuş, Evine Dönmek İsteyen Kedi, Hayatı Keşfetmek İsteyen Penguen, Karıncanın Ne Olduğunu Bilmeyen Karıncayiyen, Büyümek İsteyen Goril.

Gorki’den çocuklara: Danko’nun Yüreği

Danko’nun Yüreği

Maksim Gorki

Çizimler : Ateş Aydemir

Çeviren : Vartan İhmalyan

Can Çocuk Yayınları

2009 / 4. Basım

72 sayfa

GÖkçen Düzkaya

Ölümünün 77. yılında Maksim Gorki’yi, çocuk kitaplığı sayfamızda “Danko’nun Yüreği” ile anıyoruz. Emekçilerin yazarı Gorki, çocuklar için kaleme aldığı balıklarla arkadaş olan Yevseyka, çöp toplayan İlya ve yol gösterici Danko’nun hikayelerini bu kitapta bulabilirsiniz. Yazarın kendi deyişiyle birbirinden ilginç ve yalın öyküler çocukları bekliyor.

Boyun Eğmeyen Küçük Çapulcu

İyi Kapli Küçük Tavşan

Michaël Escoffier

Çizimler: Éléonore Thuillier

Çeviren: Korkut Erdur

YKY

Mayıs 2013

28 sayfa

Neslihan Şen

Direniş sadece 7’den 77’ye değil, 7’den de küçüklerin hayatının bir parçası haline geldi. İyi tanıdığım bir küçük çapulcu oyun oynarken artık “kaskını çıkar, copunu bırak, delikanlı kim bakalım” ı mırıldanıyor. Tanıtacağımız kitap yine onlar için. “İyi Kapli Küçük Tavşan” yani bizim ülkemizde uygun düşen adıyla “Çapulcu Tavşan”.

Çapulcu çocuk ister misiniz?

Karl Marx’ın Hayaleti

Ronan de Calan

Çizimler : Donatien Mary

Çeviren : Cemal Yardımcı

Metis Yayınları

Mayıs 2011 / 1. Basım

63 sayfa

                             

Soğan Oğlan

Gianni Rodari

Çizimler : Claude Leon

Çeviren : Aslı Özer

Can Çocuk Yayınları

Mart 2009 / 2. Basım

264 sayfa

Neslihan Şen

Marjinalleştirme çabalarına rağmen, Taksim Gezi Parkı ile başlayan ve tüm ülkeyi saran, baskıcı iktidarı protesto eylemlerinde herkes gibi çocuklar da yerini aldı. Kimi zaman onları meydanda “bizim gibi üç çocuk ister misiniz?” yazılı dövizlerle gördük. Kimi zamansa en miniklerinden birini, oyuncak “POMA*” sıyla, TOMA’ların üzerine yürürken ve annesinin “sıkmazsınız di mi” endişesiyle. Gezi Parkı’ndaki bir nöbetin sabahında, herkes gibi o da parktaki çöpleri topladı. Bazıları ise, hayatının en önemli olayı olarak kendisine dayatılan sınav sebebiyle aklını ve yüreğini eylemlerde bıraktı. 9 yaşındaki bir kız çocuğu diyor ki: “3 yaşından beri eylemlere gidiyorum ama hiç böyle bir eylem görmemiştim... İnsanlar burda çok büyük bir birlik içinde...” İyi ki varsınız çapulcu çocuklar. Bu haftanın kitapları direnişçi yeni nesil için.