Kıpkızıl kitap: Büyük Sözcük Fabrikası

Büyük Sözcük Fabrikası

Agnes de Lestrade

Resimleyen:Valeria Docampo

Çeviren: Çağıl Öksüztepe

Aylak Kitap, 2012

3-8 yaş

Işıl Kızılırmak

Zenginlerin diline pelesenk ettiği kelimelerin bizim dünyamızda yeri yok, bizim kelimelerimizin onların dünyasında olmadığı gibi. Ne güzel ki biz dilimize kocaman yürekleri ve umudu yerleştiriyoruz. Aynı Özgür gibi...Tıpkı Cemile gibi...

Sözcüklerin fabrikada üretildiği bir ülke düşünün. Makinelerden çıkan sözcük şeritleri çok uzun ama bolluk sizi yanıltmasın. Çünkü bu ülkede yaşayanlar konuşabilmek için sözcükleri satın almalı ve yutmalılar. Yani kendini dilediğince ifade edebilmek yalnızca parası olanların sahip olduğu bir hak. Gerekli paraya sahip olanlar, giysileri hatta ellerindeki torbaları sözcüklerle bezenmiş halde nazik sözcükler ve söylevler satılan dükkanları arşınlıyorlar. Sözcük satın almak için parası olmayanlarsa, eski sahiplerinin artık işlerine yaramayanları çöplüklerden topluyor ya da ucuz sözcükler bulabilmek için ilkbaharı bekliyor. Ki buralardan edinebilecekleri sözcükler “tavşan poposu”, “vantrolog” gibi işe yaramaz sözcükler oluyor genellikle. Akıllarına geleni, içlerinden geçeni anlatabilmek için zenginlerin bir kenara savurduğu sözcükleri birleştirmeleri gerekiyor. Ha, bir de havada uçuşan sözcükleri fileleriyle yakalamaya çalışmak düşüyor yoksulların payına. Özgür de filesini sözcüklerin rüzgârına doğru sallayanlardan biri. Çünkü söylemek istediklerini, özlemlerini giysisine resmeden Cemile’ye âşık ve ona aşkını anlatabileceği sözcüklere ihtiyacı var.

Hayır Bana Dokunma!

Bedenim Bana Ait

Pro Familia

Resimleyen: Dagmar Geisler

Çeviri:  Kâzım Özdoğan

Gergedan Yayınları, 2014

5 yaş ve üstü

Nihal Ünver

Bedenim Bana Ait’te cinsellikle ilgili hak ihlalleri, bedenle ilgili hoşlanma ve hoşlanmama duygusunun açık olarak resmedilmesi, çocukların kafasında bir netlik oluştururken ebeveynler için de yol gösterici özellik taşıyor.

Bedenlerin erkek, kadın, çocuk fark etmeden “insan” olarak tanımlanan o çok önemli ve değerli anlamının hiçe sayıldığı günlerden geçiyoruz. İnsan bedeni gerçekten ve kıyas götürmez bir şekilde kıymetli oysaki. Doğduktan sonra bin bir zahmetle, eziyetle yaşama uyum sağlıyor, nefes almayı, öksürmeyi, içmeyi, yemeyi, yürümeyi, koşmayı, zıplamayı öğreniyor. Ve nihayetinde kimliğini kazanıyor, yaşama karışıyor. Ömrün ilk yıllarında her adımı değerli olan bu gelişimin yaş büyüdükçe pek bir kıymeti kalmıyor gibi. Ama öyle değil işte, her insan bir dünya ve her insan zihni ve bedeniyle bir bütün olarak değerli. Ne kazayla, ne de gaz fişeğiyle ne de yerin altında zehirlenerek yitmeli.

Bedenim Bana Ait, o koskoca insan ömrünün en kritik evresinde, çocukların kendi bedenlerine dair bir bilinç oluşturma çabasını anlatıyor. Bedene dokunulmasıyla ilgili hoşlanma ve hoşlanmama duygusunun açık olarak resmedilmesi, çocukların kafasında bir netlik oluştururken ebeveynler için de yol gösterilmiş oluyor. Çocuklar için beden, yakınlık, temas kurma gibi konular tamamen duygular üzerinden verilmiş, didaktik yollarla değil. Babaannenin yumuşacık kucağı, çok sevgili bir arkadaşla yan yana oturmak, küçük bir bebeğin elinden tutmak ve arkadaşla yerlerde kudurmak; hepsi de çocuğun tanımlayabildiği ve "hoş"  olarak adlandırabildiği örnekler. Ve fakat birinin onu kabaca gıdıklaması, şapır şupur öpmesi, ya da birinin onu sıkıca kucağında tutması ve elbette bir köpeğin kendini yalamasından hoşlanmıyor. Oldukça basit durumlar üzerinden açıklanan bu hoşlanmama durumuyla karşılaşan çocuğun “Bunu yapma, bana dokunma, bunu istemiyorum” demesi öneriliyor.  

Le Guin: Masallar ve Düşle Gerçekliğin Kopmaz Bağları Üzerine

Kanatlı Kediler Masalı 1, 2, 3, 4

Yazar : Ursula Le Guin

Çeviren : Naz Beykan

Günışığı Kitaplığı

2011

Gökçen Düzkaya

Düşlerimiz olmadan gerçekliğimizi değiştirebilir miyiz? En çok çocukken düşler kurarız ya hani, Ursula Le Guin de bir ütopyalar yazarı olarak çocuklara on üç tane masal/öykü kitabı hediye etmiş. Onlar da düş kursun; kursunlar ki gerçekliklerini değiştirme gücü bulsunlar. Başka bir dünyayı ve yaşamı düşleriz  önce, sonra  gerçekliğimize bakarız, sonra yapacaklarımıza ve mücadele ederiz onun için.

Hepimizin aklına Ursula Le Guin denince ünlü romanı Mülksüzler gelecektir kuşkusuz. Metis Yayınları’ndan çıkan romanın 1994 tarihli üçüncü baskısının önsözüne şöyle başlanmış: “Ursula Le Guin, anarşist, sosyalist, feminist, Taocu; bunların hepsi birden ve hiçbiri.” Bu cümlenin yazıldığı dönem itibariyle böyle düşünülmesi kafa karışıklığına yorulabilir belki fakat bir insan aynı anda her şey olabilir mi diye sanırım bugün sorabiliriz artık. Romanı okuyanlar bilir. Yazar, ütopyasında tüm toplumsal sistemlere eleştiriler sunmuştur. 

Efsaneler, insanlığın gelişimi ve evrimi

İnsanın Evrimi

Anna Hatzimanoli

Çeviren : Anna Maria Aslanoğlu

Dinozor Çocuk

1. Basım, 2009

40 sayfa

DErya Yalçınkaya

Becerikli ilk insan da bizim gibi miydi? Ne yiyordu? Bu insanların varlığını nereden biliyoruz? Efsanelerle başlayan öykümüz, insanlığın gelişim sürecinden bakarak insanlığın evrimini, okul öncesi çocuklara anlatmayı hedefliyor.

Gökten taş yağacak!

Seval Akça

Ankara Üniversitesi Rasathanesi halk etkinliklerinden biri de bu hafta sonu gerçekleştirilecek. Perseid göktaşı yağmurunun en yoğun olduğu bu gündeki etkinliğe gitmeden önce “Küçük Sırlar”, “Jüpiter’in Eteği” ve “Uzay Denen O Yer” i çocuklarla birlikte okuyabilir ve eğer şansınıza hava kapalı değilse bu güzel geceyi tecrübe edebilirsiniz. Aynı zamanda çeşitli sunum ve teleskopla gözlem imkanı da olan etkinliğe, kendi gözlem araçlarınızla da gelmeniz mümkün. Rasathaneden bir de uyarı var; havanın soğuk olması ihtimaline karşın kalın kıyafet getirmeyi unutmayın. 

Tarih : 11 Ağustos 2012 Pazar 
Başlama Saati : 19:30 
Bitiş Saati : 01:00 

Gözlenecek olan cisimler:Ay, Venüs, Satürn, Perseid GöktaşlarıAdres : Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi, İncek Bulvarı Ahlatlıbel / AnkaraTel: 0 312 489 80 06

Uyan ve Hayal Kur!

Neslihan Şen

Kısa bir süre önce raflarda yerini alan “Uyanış Öncesi Öyküleri” nin çizeri kitabı atfederken; “Donmuş bir buz parçası olmaktan kurtulmaya başlayan tüm insanlar için, ve donmuş bir buz parçası olmaktan kurtulmama yardım eden tüm insanlar için...” diyor. Myriam Cameros bize de göz kırpıyor bu sözleriyle.

Bugünlerde parklarda bir kuşatma var. Eli silahlı adamlarla zırhlı araçlar tarafından. Şehirde nefes alabilmek için kalan nadir alanlar olan bu parkların etrafında gündüzleri de bu kuşatmayı görebilirsiniz. Oysa şehrin orta yerinde yaşayan parklar, havasını alıp götüren bu ortam olmadan ne güzeldir. İçinde çadırları, çocukları, kitapları ile. Parklarımızı kuşatanlara dair, “Uyanış Öncesi Öyküleri” kitabının önsözünden:

- ”Şu bizim Pippi Uzunçorap var oldukça bu şehirde polise ihtiyacımız yok” dedi bir ses.

- Çok haklısın! - diye bağırdı öteki.- Kaplanları ve kötü adamları etkisiz hale getirmek için Pippi yeter de artar bile.

- “Tabii ki bir polise ihtiyacımız var!” - dedi Pippi- . “Bisikletlerin yasak alanlarda doğru şekilde park edilip edilmediğini birileri kontrol etmeli” diye de ekledi.

Astrid Lindren, Pippi Uzunçorap.

Pes Etmeyen Tavuk

Pes Etmeyen Tavuk

Jill Tomlinson

Çizimler : Paul Howard

Çeviren : Gökçe Ateş Aytuğ

Hayykitap

2013 / 1. Basım

108 sayfa

Neslihan Şen

Yavru Hayvanlar serisinin altıncı kitabı “Pes Etmeyen Tavuk” Gökçe Ateş Aytuğ’un çevirisiyle raflarda yerini aldı. Yazar Jill Tomlinson, çocukların duygusal ihtiyaçlarına ulaşmak için yavru hayvan hikayelerini tercih ettiğini söylüyor ve bu sayede etnik ve sınıfsal engellerin de kolaylıkla aşılabildiğini. Hayykitap’tan basılan serinin ve yazarın diğer kitapları ise; Karanlıktan Korkan Baykuş, Evine Dönmek İsteyen Kedi, Hayatı Keşfetmek İsteyen Penguen, Karıncanın Ne Olduğunu Bilmeyen Karıncayiyen, Büyümek İsteyen Goril.

Boyun Eğmeyen Küçük Çapulcu

İyi Kapli Küçük Tavşan

Michaël Escoffier

Çizimler: Éléonore Thuillier

Çeviren: Korkut Erdur

YKY

Mayıs 2013

28 sayfa

Neslihan Şen

Direniş sadece 7’den 77’ye değil, 7’den de küçüklerin hayatının bir parçası haline geldi. İyi tanıdığım bir küçük çapulcu oyun oynarken artık “kaskını çıkar, copunu bırak, delikanlı kim bakalım” ı mırıldanıyor. Tanıtacağımız kitap yine onlar için. “İyi Kapli Küçük Tavşan” yani bizim ülkemizde uygun düşen adıyla “Çapulcu Tavşan”.

Görebildiğiniz için ne çok şey kaçırdığınızın farkında mısınız?

Doğum Günü Armağanı

Yazar : Erol Büyükmeriç, Serap Deliorman

Kaynak Yayınları

Nisan 2013

32 sayfa

Elif Temel

Daha önce ellerinizle gözlerinizi kapadığınız ve çevrenizde olan biteni diğer duyularınızla algılamaya çalıştığınız oldu mu?

Şaşırdınız biliyorum. Aslında şöyle demeliyim; yeryüzünün birbirinden güzel bin bir çeşit rengini, mesela ağaçları, çiçekleri, bulutları, dağları ve hatta yağmur sonrası oluşan gökkuşağını bir an olsun görememek…

Günışığı Hoşçakal

Günışığı Hoşçakal  
 Ülkü Tamer 
 Resimleyen : Ahmet Kaygısız

Can Çocuk Yayınları - 2012
 72 Sayfa

Evrim Gökçe

İlk basımı 1985 yılında yapılan “Günışığı Hoşçakal”ı , 2013’ün 1 Mayıs gününde yeni baskısıyla tekrar hatırlıyoruz. Ülkü Tamer’in bu güzel kitabı, çocukları da tıpkı aileleri gibi köleliğe mahkum edenlere inat, günışığına tutunanlara armağan olsun.